ျမန္မာစစ္အစုိးရက ျပည္လုံးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပဲြေတြလုပ္မယ္၊ ေရြးေကာက္ပဲြအသစ္ေတြ လုပ္ေပးမယ္ဆုိၿပီး မၾကာေသးခင္ကပဲ ေျပာဆုိလုိက္တာဟာ တုိင္းျပည္အတြက္အက်ဳိးထက္ အျပစ္သာမ်ားလိမ့္မယ္လုိ႔ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ (အန္အယ္လ္ဒီ) က သတိေပးေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ ဒီလုိသာ တဖက္သတ္ လုပ္ကုိင္မယ္ ဆုိရင္ အန္အယ္လ္ဒီအေနနဲ႔ လူထုနဲ႔အတူ ဒီမုိကေရစီရတဲ့အထိ ဆက္လက္ လႈပ္ရွားသြားမယ္လုိ႔လည္း အန္အယ္လ္ဒီက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကုိ ကုိေအာင္လြင္ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစုိးရကႀကီးမႉးၿပီး က်င္းပၿပီးဆုံးသြားတဲ့ အမ်ဳိးသားညီလာခံက ထြက္ေပၚလာတဲ့ အေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းကုိ လာမယ့္ေမလထဲမွာ ျပည္လုံးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပဲြေတြ က်င္းပၿပီး အတည္ျပဳဖုိ႔၊ ေနာက္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ၾကရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ အသစ္ေတြ ျပန္လည္က်င္းပေပးဖုိ႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာေတြဟာ တကယ္တမ္း တုိင္းျပည္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျပႆနာေတြကုိ ေျပလည္ေစမွာမဟုတ္ဘူးဆုိၿပီး အန္အယ္လ္ဒီက ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ သက္ဆုိင္သူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္တာေတြ မရွိဘဲ အခုလုိ အာဏာပုိင္ေတြဘက္က တဖက္သတ္ ေၾကညာေျပာဆုိလုိက္တာဟာ အက်ဳိးမရွိႏုိင္တဲ့အေၾကာင္း အန္အယ္လ္ဒီက အထူးေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ေျပာဆုိခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔  ျပန္ၾကားေရးအဖဲြ႔၀င္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသိန္းၫြန္႔က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အခု ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳေရးဟာ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ရဲ႕ အဓိက ကြင္းဆက္ျပႆနာႀကီး။ ဒီအဓိက ကြင္းဆက္ျပႆနာႀကီးကို အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး၊ ေဘာင္အတြင္းမွ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးၾကၿပီး အေျဖရွာၿပီး လုပ္မွသာလွ်င္ ဒီကိစၥကို အမ်ားျပည္သူအားလုံး ပူးေပါင္းပါ၀င္ၿပီး အတည္ျပဳႏုိင္မွာပါ။ အဲဒီအတည္ျပဳႏုိင္မွသာ၊ အဓိကကြင္းဆက္ႀကီးကို ကုိင္ႏုိင္မွသာ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ ယေန႔ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အျခားျပႆနာေတြ ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းႏုိင္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အခု အေျခခံ ဥပေဒကိစၥဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ရဲ႕ ေသေရးရွင္ေရးကိစၥႀကီး။ အဲေတာ့ ေသေရးရွင္ေရး ကိစၥႀကီးမွာ အာဏာပုိင္ေတြ တဖက္သတ္ေဆာင္ရြက္႐ုံနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ရဲ႕ ျပႆနာႀကီး ေျပလည္မွာမဟုတ္ဘူး။ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ရမွာမဟုတ္ဘူး” တကယ္ေတာ့ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္တုန္းက ျမန္မာစစ္အစုိးရ အာဏာပုိင္ေတြက ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပေပးခဲ့ဘူးေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြရလဒ္ေတြကုိ အသိအမွတ္မျပဳသလုိ အဲဒီအခ်ိန္ကေပးခဲ့တဲ့ ကတိက၀တ္ေတြကုိလည္း ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လုိ႔  အန္အယ္လ္ဒီရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေျပာဆုိထားတာပါ။ အခုေနာက္ဆုံး အစုိးရရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚလာတဲ့ အခ်ိန္ဟာလည္း အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အေျခအေနေတြ မရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ေပၚေပါက္လာတာလုိ႔လည္း ဦးသိန္းၫြန္႔က ဆုိပါ
တယ္။                                     

“အခုထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ႏွစ္ခုစလုံးက က်ေနာ္တုိ႔ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ စကားေျပာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ။ အဲဒီလို စကားေျပာတဲ့အဆင့္ကေန စစ္မွန္တဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈ မရွိတဲ့ကာလမွာ ဒါတဖက္သတ္ေၾကညာခ်က္ထုတ္တယ္။ အဲဒီေၾကညာခ်က္ထုတ္တဲ့အခါမွာ ဒီေၾကညာခ်က္ဟာ အာဏာပိုင္ေတြကို ျပန္ေမးရမယ့္အခ်က္ကေတာ့ ၉၀ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကုိ ဘယ္လုိ သေဘာထားသလဲ။ အဲဒီသေဘာထားကလည္း ဘာေၾကာင့္ထားသလဲ။ ဒါက ျပည္သူလူထုကို အာဏာပိုင္ေတြက ဒီေၾကညာခ်က္ထုတ္တဲ့အခါမွာ ဦးစြာရွင္းလင္းဖုိ႔ တာ၀န္ရွိတယ္။ “ေနာက္တခ်က္က အခုထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံမူၾကမ္းကုိလည္း ထုတ္ျပန္ထားျခင္းမရွိေသးဘူး။ ဒီမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳမယ့္ ဥပေဒလည္း ထုတ္ျပန္ထားျခင္း မရွိေသးဘူး။ အဲဒီအျပင္ ဒီအေျခခံဥပေဒဆုိတာလည္း ျပည္သူက လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေၾကညာခ်က္ ၁/၉၀ အရ ေရးဆြဲထားျခင္းမဟုတ္ဘူး” မၾကာခင္ ျပည္လုံးကၽြတ္ ဆႏၵခံယူပဲြေတြ က်င္းပၿပီး အေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းကုိ အတည္ျပဳမယ္လုိ႔ ေၾကညာထားေပမယ့္လည္း လူထုအပါအ၀င္ သက္ဆုိင္သူေတြအေနနဲ႔ တုိင္းျပည္အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ဒီလုိကိစၥမ်ဳိးမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ မရွိတာေၾကာင့္လည္း အန္အယ္လ္ဒီအေနနဲ႔ အခုလုိ သူ႔ရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္ကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထုတ္ျပန္ေျပာဆုိရတာလုိ႔ ဦးသိန္းၫြန္႔က ေျပာပါတယ္။ ဒီလုိသာ သူတုိ႔သေဘာနဲ႔သူတုိ႔ ေၾကညာထားတဲ့အတုိင္း ဆက္လုပ္သြားမယ္ဆုိရင္ ေပၚထြက္လာမယ့္ အက်ဳိးဆက္ေတြအတြက္ အာဏာပုိင္ေတြမွာသာ တာ၀န္ရွိမယ္လုိ႔လည္း သတိေပးလုိက္ပါတယ္။

“ဒီေၾကညာခ်က္မ်ားအရ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ သြားမယ္ဆုိရင္ ျပည္သူ႕ဆႏၵကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈတဲ့သေဘာ ျဖစ္သြားမယ္။ ဒီအခ်က္ဟာ မျဖစ္သင့္ဘူး။ ေနာက္တခါ ကုိယ္ထုတ္ျပန္ ထားတဲ့ဥပေဒေတြကို ကိုယ္လုိက္နာရမယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီ့ထက္ပိုအေရးႀကီးတာက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးရရွိဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ကုလသမဂၢ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္၊ အတြင္းေရးမႉးရဲ႕ ေၾကညာခ်က္အရဆုိရင္ အေျခခံဥပေဒဆုိတာ သက္ဆုိင္သူအားလုံး ပူးေပါင္းပါ၀င္ရမယ္၊ ပြင့္လင္းျမင္သာရမယ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလူထုရဲ႕ သေဘာထားေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပါ၀င္လို႔ရရမယ္။ အခု ဒီေၾကညာခ်က္အရဆုိရင္ ဗမာလူထု၊ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြေရာ ပါ၀င္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္း ပိတ္ဆုိ႔ထားသလုိ ျဖစ္သြားပါမယ္။ အဲဒီလိုေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးက က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ရဲ႕ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို အေထာက္အကူမျပဳဘူး။ ႏုိင္ငံေရးအရ အဓိပၸာယ္ျပည့္၀တဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရးကိုလည္း ထိခုိက္ေစတယ္။ အဲဒီလုိအခ်က္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္မယ္ဆုိရင္ တဖက္သတ္ေဆာင္ရြက္တဲ့ အာဏာပိုင္ေတြေပၚမွာသာ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ရဲ႕ သမုိင္းဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိမႈ ျဖစ္လာေတာ့မယ္” တကယ္ေတာ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး အင္အားစုေတြကပါ တုိက္တြန္းေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ လက္ခံေဆာင္ရြက္ေလ့မရွိသလုိ သူတုိ႔ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူ၀ါဒလမ္းစဥ္ ၇ ရပ္ကသာ တုိင္းျပည္အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ဒီမုိ ကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းစဥ္အျဖစ္ တစုိက္မတ္မတ္ ေျပာဆုိေနတာပါ။ ဒီလုိ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ အခုလုိ အန္အယ္လ္ဒီက တုိက္တြန္းေျပာဆုိမႈေတြအေပၚ လက္မခံ ပယ္ခ်မယ္ဆုိရင္ အန္အယ္လ္ဒီဘက္က ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ ရွိႏုိင္ပါသလား။

ဦးသိန္းၫြန္႔ကေတာ့ …

“က်ေနာ္တုိ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို ထူေထာင္ခဲ့တာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ရရွိဖုိ႔။ အဲဒီလို တဖက္သတ္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြက က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးရမယ့္ကိစၥကို ထိခုိက္တဲ့အခ်က္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က က်ေနာ္တုိ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဖြဲ႕တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္အတုိင္း လူထုကိုအားကိုးၿပီး ဆက္လက္ၿပီး လူထုနဲ႔အတူ ႐ုန္းကန္လႈပ္ရွားသြားရမွာပါ” အေျခခံဥပေဒေရးရာကိစၥေတြအတြက္ မၾကာေသးခင္ကမွ ဖဲြ႔စည္းလုိက္တဲ့ အန္အယ္လ္ဒီရဲ႕ အထူးျပန္ၾကားေရးအဖဲြ႔၀င္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသိန္းၫြန္႔ ေျပာျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီဘက္က အစုိးရရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ေတြကုိ လက္မခံႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာဆုိေနခ်ိန္နဲ႔ မေရွးမေႏွာင္းဆုိသလုိပဲ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြကလည္း အစုိးရက ကမကထလုပ္ က်င္းပမယ့္ ဆႏၵခံယူပဲြေတြကုိ ဆန္႔က်င္သြားဖုိ႔ တုိက္တြန္းႏႈိးေဆာ္မႈေတြကလည္း ရွိေနတာပါ။